Diament
wpływał na zachowania ludzi od wieków , fascynował , co znalazło już wyraz w jego greckiej nazwie adamas czyli "niepokonany, niezniszczalny" i nawiązuje do wyjątkowej twardości tego minerału. Jest najtwardszą znaną substancją z występujących w przyrodzie.
Pierwszymi ludźmi , których zainteresowanie wzbudził diament w sposób prawie naukowy byli alchemicy. Wiadomo, że celem ich bezustannych poszukiwań było odkrycie "kamienia filozoficznego". Za jednego z jego bliskich "krewnych" uważali właśnie diament. To właśnie dzięki ich wysiłkom bardzo wcześnie poznano właściwości tego niesamowitego minerału ale, tak naprawdę przełom w poznaniu diamentu nastąpił dopiero w XX wieku wraz z rewolucją techniczną i nowymi możliwościami.
Wiedza o diamentach stanowi dziś wyspecjalizowaną dziedzinę dobrze znaną nielicznym , bardzo dobrze opłacanym specjalistom i obejmuje szereg zagadnień teoretycznych jak i praktycznych.
Dlaczego piszę o diamencie. Zegarki z diamentami to rzadki rarytas w Polsce.
Niemniej jest to na tyle fascynujący minerał, że warto czasem coś o tym poczytać.....
Podstawowe informacje (przy pomocy Wikipedii) :
- Symbol chemiczny - C (węgiel , najprawdziwszy węgiel)
- Układ krystalograficzny- regularny
- Twardość w skali Mohsa - 10, najtwardszy znany minerał
- Łupliwość – według ścian ośmiościanu
- Rysa - biała
- Przełam - drobnoziarnisty, promienisty
- Gęstość – 3,47 – 3,57 g/cm³
- Barwa – najczęściej bezbarwny , może zawierać przebarwienia , zanieczyszczenia innymi związkami
- Połysk - diamentowy na ścianach, na przełamie matowy
- Dyspersja - 0,044
- Inkluzja - wrostki różnych minerałów.
- dobra przewodność cieplna: 2000W/(m*K) wynikającą z efektywnego przewodnictwa fononowego,
- półprzewodnik,
- trudno topliwy i odporny na działanie kwasów i zasad
Często tworzy niewielkie kryształki o postaci ośmiościanu, rzadko sześcianu. Wiele kryształów ma zaokrąglone kształty oraz wykazuje zbliźniaczenia. Diament jest jedną z czterech, obok grafitu, fulerenów i nanorurek, odmian alotropowych węgla , prostego znanego nam węgla.
Jest bardzo kruchy (rozpryskuje się pod wpływem uderzenia), przezroczysty; często zawiera śladowe ilości innych pierwiastków , jak azotu, glinu, boru, manganu, krzemu, magnezu, czy chromu.
Są w nim często spotykane wrostki mineralne reprezentowane takie jak: grafit, diopsyd, spinel, oliwin, granat, pirop, pirotyn, ilmenit, rutyl, oraz wcześniej wykrystalizowane diamenty. Rodzaj tych inkluzji pozwala na precyzyjne określenie miejsca pochodzenia danego kamienia. Jest bardzo rzadko występującym minerałem.
Chcesz poznać więcej takich ciekawostek? Jeśli tak to zapisz się już teraz!
Ze względu na cechy zewnętrzne wyróżnia się kilka typów diamentów:
- Bort - nieregularne zrosty ziarniste, drobnokrystaliczne skupienia,
- Ballas - promieniste skupienia kryształków diamentu,
- Lonsdaleit - polimorficzna odmiana diamentu o dużej gęstości atomowej,
- Karbonado - czarny diament, tworzy drobnoziarniste, porowate skupienia zabarwione na czarno, szaro lub ciemnozielono, o różnej wielkości , przypominające z wyglądu koks .
Diamenty naturalne klasyfikujemy na cztery grupy:
- Typ Ia - Stanowi ok.98% wydobycia tego surowca na świecie. Zawiera sporo azotu (ok. 1%) stanowiącego zanieczyszczenie. Mocno absorbuje ultrafiolet, jest przezroczyste dla fal o długości ponad 320 nm,
- Typ Ib - Stanowi ok.1% wydobycia. Zawiera do 0,2% azotu . Własności optyczne, cieplne i elektryczne jak typ Ia. Podobne właściwości mają prawie wszystkie diamenty syntetyczne i klasyfikuje się je w tej właśnie grupie.
- Typ IIa - Prawe nie zawiera azotu. Bardzo rzadko występujący w przyrodzie.
- Typ IIb - Zawierający domieszkę boru. Często o błękitnej barwie, jest półprzewodnikiem typu p
Występowanie
Miejsca występowania diamentów:
- złoża pierwotne, to diamenty znajdujące się tam gdzie powstały
- złoża kimberlitowe – mają wielkie znaczenie przemysłowe
- złoża perydotytowe – rzadko spotykane, mają małe znaczenie gospodarcze
- złoża wtórne – to złoża okruchowe, przeniesione ruchami górotwórczymi w inne okolice
- złoża eluwialne – tworzą się przy podchodzeniu ku powierzchni utworów diamentonośnych na skutek ich wietrzenia i odłączenia się części lekkich i i rozpuszczalnych
- złoża deluwialne – tworzą się przy obsunięciach warstw diamentonośnych posegregowanych dzięki różnicy ciężarów właściwych składników .
- złoża aluwialne –występują w łożyskach i tarasach rzek współczesnych i dawnych
- złoża okruchowe pochodzenia morskiego – spotykane na brzegach mórz i tarasach morskich w postaci wąskich pasów równoległych do wybrzeża
- złoża lodowcowe – znane ze zlepieńców lodowcowych
- złoża pochodzenia eolicznego – znane jedynie z pustyni Namib
- złoża mieszane – złoża Konga i Gujany Brytyjskiej odkryte w 1887 .
Złoża wtórne znane były wcześniej i mają większe znaczenie przemysłowe , licząc pod względem ilości wydobytych i wydobywanych dotąd diamentów.
Diamenty zwane londsdaleitem występują czasami w meteorytach w postaci wysokociśnieniowej odmiany heksagonalnej.
Miejsca występowania:
- Indie – złoża typu wtórnego, znane od dawien dawna i będące jedynym źródłem diamentów do początku XVIII wieku. Obszar występowania ciągnie się na Półwyspie Hindustańskim w dolinach rzek: Gadavary, Penner, Kistnach. Podstawowa wielkość diamentów z tamtego terenu wynosi 0,6 karata , jednakże są one pod względem czystości, połysku, przezroczystości jednymi z najładniejszych i najcenniejszych. Wydobycie przebiega w bardzo prymitywnych warunkach. Złoża niestety prawie wyczerpane.
- Rosja (Ural, Jakucja, Płw. Kola),
- Australia – w okolicy rzek Darling i Gwardir. Diamenty małe o dużej odporności, mniejszej łupliwości i silnym połysku.
- RPA – dorzecze Vaal , Oranje – znane od 1867 r. W okolicach Kimberley w 1870 r. odkryto wielkie złoża pierwotne typu kimberlitowego (stąd nazwa). Tam też znaleziono największe i najbardziej znane diamenty: Cullinan, Petz, Excelsior ,Juliusz Man ,Wiktoria. W 1927 r. wydobyto tam 4 708 038 karatów, a ze złóż pierwotnych 2 138 407 karatów diamentów.
- Demokratyczna Republika Konga – występują tam złoża okruchowe, diamenty głównie przemysłowe; wydajność wynosi 2-3 karatów na 1 m³ skały. Dostarczają ok. 65% produkcji światowej tego minerału.
- Brazylia – Mato Grosso, Minas Gerais, Parana, - eksploatację zaczęto w 1721 r. Złoża aluwialne (przy zboczach i tarasach rzek). Występowanie diamentów przeciętnie na poziomie 0,5-1 karata na 1 m³ skały. Występuje duża ilość diamentów czarnych (karbonado). Diamentom brazylijskim często towarzyszą różne inne kamienie szlachetne i półszlachetne.
- Botswana – Orapa,
- Namibia,
- Senegal,
- Kanada i
- USA – złoża nie mają większego znaczenia przemysłowego.
- Angola
- Botswana
Zastosowanie
- do produkcji materiałów ściernych (diamenty syntetyczne) i narzędzi skrawających i tnących,
- jako elementy w skomplikowanej aparaturze naukowej i medycznej,
- jako detektory cząstek elementarnych, dozymetry
- do wyrobu filier (wkładek kalibracyjnych - narzynek), do ciągadeł drutów i włókien sztucznych
- do wyrobu twardościomierzy i igieł fonograficznych , końcówek grawerujących
- do wyrobu pięknej , wzbudzającej wielkie emocje ,drogocennej biżuterii
- w jubilerstwie - odpowiednio oszlifowane i dobrane diamenty noszą nazwę brylantu.
- Diamenty są uważane za najcenniejszy minerał, cechy kamieni jubilerskich ma zaledwie 10–20% wszystkich wydobywanych diamentów.
Znane diamenty
Do najsłynniejszych diamentów na świecie należą:
- Cullinan – 3106 karatów, jest to największy znany diament, podzielony na 105 części i oszlifowany;
- Excelsior – 995,2 karata, podzielony na 11 części i oszlifowany, znaleziony w 1905 niedaleko Pretorii;
- Prezydent – 726,6 karata, brazylijski, podzielony na 29 części i oszlifowany;
- Jonker – 726 karatów, podzielony na 15 części i oszlifowany;
- Jubilee – 650,8 karata, po oszlifowaniu 245 karatów;
- Imperial (Victoria, Great White, Nizam) – 457 karatów, oszlifowany;
- Darcy Vargas – 425 karatów, brazylijski;
- Regent – 410 karatów, po oszlifowaniu 140,5 karata, obecnie w Luwrze;
- Szach – 3x1 cm, obecnie w skarbcu na Kremlu;
- Orłow – ok. 400 karatów, po oszlifowaniu 199,6 karata;
- Gwiazda Jakucji – 234 karaty, syberyjski;
- Millennium Star – 203 karaty,
- Koh-i-noor – 181,1 karata, indyjski, obecnie w skarbcu brytyjskim;
- Hope – 67,125 karata, po oszlifowaniu 44,4 karata, największy barwny diament – szafirowoniebieski.
Najcenniejsze diamenty w Polsce to:
- wielki czarny diament w złotej puszce św. Stanisława (1504, skarbiec katedry na Wawelu);
- bezbarwny diament w koronie monstrancji Jana Kazimierza (1672, skarbiec klasztoru Paulinów na Jasnej Górze) – 10 karatów.
Chcesz poznać więcej takich ciekawostek? Jeśli tak to zapisz się już teraz!
Ciekawostki
- Często uważamy medycynę wschodu , w tym przypadku indyjską medycynę naturalną za niezwykle skuteczną ....... a zalecała ona popiół z diamentów przy leczeniu trądu, suchot (gruźlicy), schizofrenii, nadmiernym chudnięciu, cukrzycy i anemii. Popiół stosowany profilaktycznie miał przedłużać życie, wzmacniać ciało, poprawiać cerę i dawać dobre samopoczucie. Nadmienić jednak należy, że w rzeczywistości czysty diament spala się do gazowego dwutlenku węgla nie zostawiając prawie żadnego popiołu. Po jego spaleniu popiołu zostaje 0.25% poprzedniej masy. A w tym popiele występuje 25 innych pierwiastków chemicznych. Hhmmm, może to te pierwiastki ?
- W litoterapii diament stosuje się przy gorączce mózgu, nowotworach, zaburzeniach przysadki i szyszynki, przy schorzeniach móżdżku i rdzenia przedłużonego. Diament ma działać korzystnie również przy wylewach, zapaleniach i zaburzeniach prawej i lewej półkuli oraz opon mózgowych, a także przy autyzmie, dysleksji, epilepsji, problemach z koncentracją oraz zaburzeniach wzroku.
- 27 sierpnia 2007 podano informację o odkryciu największego diamentu na świecie, ważącego dwukrotnie więcej od dotychczasowego rekordzisty (ok. 7000 karatów), co okazało się oszustwem.
- W filmie "Columbo: Ashes to Ashes" porucznik Columbo odkrył, że przestępca ukrył diamenty w ciele zwłok, które zostały poddane kremacji w piecu wytwarzającym temperaturę ok. 900 st. C. Następnie odzyskał on diamenty z pieca krematoryjnego po spaleniu ciała. W rzeczywistości diamenty w takich warunkach uległyby spaleniu razem z ciałem. Diament w temperaturze powyżej 800 stopni Celsjusza, reagując z tlenem tworzy dwutlenek węgla.
- Po raz pierwszy diament spalił pod szklanym kloszem używając promieni słonecznych skupionych soczewką Antoine Lavoisier. Udowodnił w ten sposób, że diament to czysty węgiel.
- Wartość diamentu zależy ściśle od jego czystości, koniunktury na rynku i wielu innych czynników. Dla ogólnych szacunków można jednak przyjąć, że diament o wadze 100 karatów jest warty około 850 tysięcy złotych. Stąd też Cullinan, największy znany dotychczas diament (3106 karatów) warty był (przed podzieleniem) około dwudziestu pięciu milionów złotych.
- Wiek najstarszych diamentów (australijskich) szacuje się na 3 do 4,25 mld lat.
Kopiowanie fragmentów lub całego artykułu bez zgody autora zabronione.
|
|